पोर्चुगलमा नोभेम्बरको IRS कर कट्टीमा विशेष परिवर्तन: कसलाई लागू हुन्छ र तलबमा कस्तो असर पर्छ?
(🕐 पढ्न लाग्ने समय: ५–६ मिनेट)
पोर्चुगलमा नोभेम्बर २०२६ मा तलब वा पेन्सन पाउने योग्य व्यक्तिका लागि IRS (व्यक्तिगत आयकर) को स्रोतमा हुने कर कट्टी अर्थात् retenção na fonte मा विशेष समायोजन लागू हुँदैछ। मुख्यभूमि पोर्चुगलका सम्बन्धित बासिन्दाको हकमा सामान्य हिसाबबाट निकालिने IRS कट्टी रकमको ५० प्रतिशत मात्र कट्टी गरिने व्यवस्था स्वीकृत भएको छ।
तर यसको अर्थ सबैले तलबमा ५० प्रतिशत बढी रकम पाउँछन्, सबै प्रकारका कर घट्छन् वा वार्षिक कर पनि स्वतः आधा हुन्छ भन्ने होइन। यो व्यवस्था निश्चित आम्दानी, निश्चित क्षेत्र र निश्चित अवधिमा लागू हुन्छ।
नोभेम्बर २०२६ मा योग्य तलब तथा पेन्सनमा सामान्य हिसाबले निकालिने IRS withholding को ५० प्रतिशत मात्र कट्टी गरिनेछ। तर यो अस्थायी समायोजन हो। डिसेम्बरदेखि सामान्य withholding तालिका फेरि लागू हुन्छ, र निश्चित उच्च आम्दानी भएका व्यक्तिलाई यो छुट लागू हुँदैन।
🔎 के भयो?
पोर्चुगलको अर्थ मन्त्रालयले १४ अक्टोबर २०२६ मा Despacho n.º 12523-A/2026 प्रकाशित गर्दै मुख्यभूमि पोर्चुगलमा नोभेम्बर महिनाका लागि IRS withholding मा विशेष समायोजन स्वीकृत गरेको छ। Açores का बासिन्दाका लागि भने छुट्टै Despacho n.º 12610-A/2026, १५ अक्टोबर २०२६ मा प्रकाशित गरिएको छ।
मुख्यभूमि पोर्चुगल सम्बन्धी आधिकारिक निर्णयअनुसार, १ नोभेम्बरदेखि ३० नोभेम्बर २०२६ सम्म भुक्तानी गरिने वा उपलब्ध गराइने योग्य तलब तथा पेन्सनमा २०२६ का सामान्य withholding तालिकाबाट निकालिने रकमको आधा मात्र कट्टी गरिनेछ।
सरकारले यो समायोजनको उद्देश्य २०२६ को व्यक्तिगत आयकर दरमा प्रस्तावित कटौतीको प्रभाव करदाताले वर्षको अन्त्यअघि नै आफ्नो उपलब्ध आम्दानीमा अनुभव गर्न सकून् भन्ने रहेको बताएको छ। वर्षको सुरुदेखि कट्टी गरिएको रकमको प्रभावलाई समेत यस व्यवस्थाको उद्देश्यसँग जोडिएको छ।
यद्यपि, IRS withholding मा अस्थायी समायोजन हुनु र वार्षिक IRS करको अन्तिम हिसाब घट्नु एउटै कुरा होइन। स्रोतमा कर कट्टी भनेको अन्तिम वार्षिक कर निर्धारणअघि गरिने अग्रिम कर भुक्तानी हो।
नोभेम्बरमा IRS withholding आधा हुनु भनेको सबैको वार्षिक कर आधा हुनु होइन। वास्तविक वार्षिक कर आम्दानी, लागू हुने कर नियम, कटौती र अन्य सम्बन्धित विवरणका आधारमा निर्धारण हुन्छ।
👤 कसलाई सरोकार?
यो व्यवस्था विशेषगरी पोर्चुगलमा काम गर्ने वा पेन्सन प्राप्त गर्ने निम्न समूहका लागि सान्दर्भिक छ:
• मुख्यभूमि पोर्चुगलमा बसोबास गर्ने र योग्य रोजगारी आम्दानी (rendimentos do trabalho dependente) प्राप्त गर्ने कर्मचारी।
• मुख्यभूमि पोर्चुगलमा बसोबास गर्ने र योग्य पेन्सन (pensões) प्राप्त गर्ने व्यक्ति।
• नोभेम्बरमा क्रिसमस भत्ता (subsídio de Natal) सहित एकभन्दा बढी पारिश्रमिक प्राप्त गर्ने कर्मचारी वा पेन्सनधारक।
• आफ्नो नोभेम्बरको payslip मा सामान्यभन्दा कम IRS कट्टी देखिने अपेक्षा गरेका कामदार।
• Açores वा Madeira मा बस्ने व्यक्ति, जसले आफ्नो क्षेत्रमा कुन नियम लागू हुन्छ भनेर छुट्टै जाँच गर्नुपर्छ।
यो व्यवस्था सबै प्रकारका आम्दानी वा सबै करदातामा स्वतः लागू हुँदैन। मासिक आम्दानी, बासस्थान, आम्दानीको प्रकार र सम्बन्धित withholding तालिकाले व्यक्तिको योग्यता निर्धारण गर्न सक्छन्।
📋 मुख्य कुरा
१. नोभेम्बरमा IRS withholding कसरी परिवर्तन हुन्छ?
सामान्य अवस्थामा रोजगारदाताले कर्मचारीको मासिक तलब, लागू हुने withholding तालिका तथा अन्य सान्दर्भिक विवरणका आधारमा IRS कट्टी रकम निकाल्छ। नोभेम्बर २०२६ का लागि स्वीकृत विशेष व्यवस्थाले योग्य व्यक्तिको हकमा त्यसरी निकालिएको रकमको ५० प्रतिशत मात्र कट्टी गर्न भनेको छ।
उदाहरणका लागि, कुनै योग्य कर्मचारीको सामान्य withholding हिसाबअनुसार नोभेम्बरमा €२०० IRS कट्टी हुनुपर्ने रहेछ भने विशेष समायोजन लागू हुँदा €१०० कट्टी हुन सक्छ। यस अवस्थामा अन्य कुरा समान रहेमा तलबबाट €१०० बढी रकम हातमा आउन सक्छ।
(Note: यो केवल गणना बुझाउन प्रयोग गरिएको उदाहरण हो। वास्तविक कट्टी रकम व्यक्तिको आम्दानी, लागू हुने तालिका र अन्य सम्बन्धित विवरणमा निर्भर हुन्छ।)
नोभेम्बरमा सामान्य IRS कट्टीको आधा मात्र कट्टी हुन सक्छ। तर वास्तविक हातमा आउने तलबको वृद्धि ठ्याक्कै ५० प्रतिशत हुन्छ भन्ने होइन, किनकि ५० प्रतिशतको नियम IRS withholding रकममा लागू हुन्छ, कुल तलबमा होइन।
२. यो नियम कहिलेदेखि कहिलेसम्म लागू हुन्छ?
मुख्यभूमि पोर्चुगलका लागि Despacho n.º 12523-A/2026 ले १ नोभेम्बरदेखि ३० नोभेम्बर २०२६ सम्म भुक्तानी गरिने वा उपलब्ध गराइने योग्य तलब तथा पेन्सनमा विशेष समायोजन लागू हुने व्यवस्था गरेको छ।
डिसेम्बर २०२६ मा भुक्तानी हुने आम्दानीमा भने यो विशेष ५० प्रतिशत समायोजन लागू हुँदैन। त्यसपछि सामान्य २०२६ withholding तालिका पुनः लागू हुन्छ।
त्यसैले नोभेम्बरमा हातमा आउने रकम बढी देखिए पनि डिसेम्बरमा पनि उस्तै वृद्धि जारी रहन्छ भन्ने निष्कर्ष निकाल्नु हुँदैन।
यस व्यवस्थामा मुख्य कुरा आम्दानी भुक्तानी गरिएको वा उपलब्ध गराइएको मिति हो। नोभेम्बरमा काम गरेको तर डिसेम्बरमा भुक्तानी पाएको अवस्थामा कुन महिनाको नियम लागू हुन्छ भन्ने कुरा वास्तविक भुक्तानी मिति र सम्बन्धित कानुनी व्यवस्थाका आधारमा जाँच्नुपर्छ।
३. सबै कर्मचारीले ५० प्रतिशत कम IRS तिर्नुपर्छ?
होइन। आधिकारिक निर्णयमा एउटा महत्त्वपूर्ण अपवाद छ। लागू हुने withholding तालिकाको अन्तिमभन्दा अघिल्लो कर तह (penúltimo escalão) को माथिल्लो सीमाभन्दा बढी मासिक आम्दानी हुने व्यक्तिका लागि सामान्य हिसाबबाट निकालिने withholding रकम अपरिवर्तित रहने व्यवस्था गरिएको छ।
यसको अर्थ उच्च आम्दानी भएका निश्चित व्यक्तिले नोभेम्बरमा पनि सामान्य तालिकाअनुसारको IRS withholding तिर्नुपर्ने हुन सक्छ।
यो अपवाद बुझ्दा केवल मासिक तलबको रकम हेरेर निष्कर्ष निकाल्नु पर्याप्त हुँदैन। व्यक्तिको लागू हुने withholding तालिका र त्यसमा उल्लेखित सीमा जाँच्नुपर्छ।
विवाहको अवस्था, परिवारको आम्दानीसँग सम्बन्धित विवरण र अन्य सान्दर्भिक अवस्थाका आधारमा फरक तालिका लागू हुन सक्ने भएकाले सबैका लागि एउटै आम्दानी सीमा प्रयोग गर्नु उचित हुँदैन।
नोभेम्बरको विशेष व्यवस्था सबैलाई समान रूपमा लागू हुँदैन। आफ्नो आम्दानीसँग सम्बन्धित आधिकारिक withholding तालिकामा तोकिएको अपवादको सीमा जाँच्नुहोस्।
४. क्रिसमस भत्ता (subsídio de Natal) मा पनि लागू हुन्छ?
हो। मुख्यभूमि पोर्चुगलको आधिकारिक निर्णयमा नोभेम्बरको भुक्तानीमा एकभन्दा बढी पारिश्रमिक समावेश भएको अवस्थामा पनि विशेष समायोजन लागू हुने उल्लेख छ। यसमा क्रिसमस भत्ता समावेश भएको भुक्तानीसमेत पर्न सक्छ।
तर क्रिसमस भत्तामा ५० प्रतिशत समायोजन लागू हुने कुरा र कर्मचारीले पाउने कुल क्रिसमस भत्ता ५० प्रतिशत बढ्ने कुरा फरक हुन्। विशेष व्यवस्था IRS withholding रकममा लागू हुन्छ, भत्ताको मूल रकममा होइन।
क्रिसमस भत्ता नोभेम्बरमा भुक्तानी हुन्छ वा डिसेम्बरमा, र त्यसमा कुन withholding नियम लागू हुन्छ भन्ने कुरा सम्बन्धित भुक्तानीको वास्तविक मिति तथा अन्य अवस्थाका आधारमा बुझ्नुपर्छ।
५. Açores र madeira मा पनि यही नियम लागू हुन्छ?
पोर्चुगलको मुख्यभूमि र स्वायत्त क्षेत्रहरूका लागि withholding सम्बन्धी नियम छुट्टाछुट्टै हुन सक्छन्। त्यसैले मुख्यभूमिका लागि प्रकाशित निर्णयलाई देशका सबै क्षेत्रमा स्वतः लागू भएको मान्नु हुँदैन।
Açores: Açores का बासिन्दाका लागि छुट्टै Despacho n.º 12610-A/2026, १५ अक्टोबर २०२६ मा प्रकाशित भएको छ। यसले त्यहाँ लागू हुने योग्य तलब तथा पेन्सनमा नोभेम्बरका लागि सामान्य withholding रकमको ५० प्रतिशत मात्र कट्टी गर्ने समान प्रकारको व्यवस्था गरेको छ। यसमा पनि उच्च आम्दानीसम्बन्धी अपवाद छ।
Madeira: मुख्यभूमि र अजोरेसका लागि प्रकाशित माथिका निर्णयहरू Madeira मा स्वतः लागू हुँदैनन्। Madeira मा बस्ने व्यक्तिले आफ्नो क्षेत्रका लागि प्रकाशित आधिकारिक नियम जाँच्नुपर्छ।
मुख्यभूमि पोर्चुगल, Açores र Madeira का withholding तालिकालाई एउटै ठान्नु हुँदैन। आफ्नो बसोबास र लागू हुने तालिका अनुसार नियम पुष्टि गर्नुहोस्।
६. स्वरोजगार गर्ने व्यक्ति (recibos verdes) लाई पनि फाइदा हुन्छ?
यो विशेष व्यवस्था मुख्यभूमि पोर्चुगलका लागि प्रकाशित निर्णयमा उल्लेख गरिएका रोजगारी आम्दानी र पेन्सनमा केन्द्रित छ। स्वरोजगार वा स्वतन्त्र पेशा गर्ने व्यक्तिको आम्दानीमा लागू हुने Category B को withholding व्यवस्था यस निर्णयमा समावेश गरिएको छैन।
त्यसैले recibos verdes जारी गर्ने व्यक्तिले नोभेम्बरमा आफ्नो withholding स्वतः आधा हुन्छ भन्ने मान्नु हुँदैन। उनीहरूको आम्दानीमा लागू हुने नियम र कुनै छुट्टै आधिकारिक निर्णय छ कि छैन भन्ने कुरा अलग्गै जाँच्नुपर्छ।
त्यसैगरी, गैरबासिन्दा (non-resident) का लागि लागू हुने कर व्यवस्था र अन्य प्रकारका आम्दानीलाई यस विशेष निर्णयमा उल्लेख गरिएको बासिन्दाको योग्य तलब तथा पेन्सनसँग समान मान्नु हुँदैन।
⚠️ ध्यान दिनुहोस्: withholding र वार्षिक कर एउटै होइनन्
यो विषयमा सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण भिन्नता स्रोतमा हुने कर कट्टी र वार्षिक IRS को अन्तिम निर्धारणबीचको हो।
• IRS withholding (retenção na fonte): तलब वा पेन्सन भुक्तानी हुँदा अग्रिम रूपमा कट्टी गरिने कर रकम।
• वार्षिक IRS निर्धारण (liquidação anual): सम्बन्धित कर वर्षको आम्दानी र लागू हुने नियमका आधारमा अन्तिम कर हिसाब निकाल्ने प्रक्रिया।
• कर फिर्ता वा थप भुक्तानी: वर्षभरि कट्टी भएको रकम र अन्तिम रूपमा निर्धारण भएको करबीचको अन्तरका आधारमा फिर्ता पाउन वा थप तिर्नुपर्ने हुन सक्छ।
नोभेम्बरमा withholding कम हुँदा तत्काल हातमा आउने रकम बढ्न सक्छ। तर यसले अन्तिम वार्षिक करको हिसाबमा पनि उही अनुपातको कमी आउँछ भन्ने सुनिश्चित गर्दैन।
त्यसैले नोभेम्बरको बढी तलबलाई अतिरिक्त स्थायी आम्दानी वा कर पूर्ण रूपमा माफ भएको रूपमा बुझ्नु हुँदैन।
नोभेम्बरमा कम IRS कट्टी हुनु अग्रिम कर भुक्तानीको समायोजन हो। वार्षिक करको अन्तिम परिणाम भने सम्बन्धित कर नियम र व्यक्तिको वास्तविक आम्दानीमा निर्भर हुन्छ।
🧾 नोभेम्बरको तलबमा समायोजन लागू भएन भने के गर्ने?
यदि योग्य कर्मचारीको नोभेम्बरको तलब वा पेन्सनमा विशेष समायोजन लागू नभएको देखियो भने सुरुमा payslip मा उल्लेख गरिएको IRS कट्टी रकम जाँच्नु उपयुक्त हुन्छ। तर केवल रकम अपेक्षाभन्दा बढी देखियो भन्दैमा रोजगारदाताले नियम उल्लङ्घन गरेको निष्कर्ष निकाल्नु हुँदैन। उच्च आम्दानीसम्बन्धी अपवाद वा अन्य लागू हुने विवरणले फरक पार्न सक्छ।
मुख्यभूमि पोर्चुगलको Despacho n.º 12523-A/2026 मा नोभेम्बरमा आवश्यक समायोजनअनुसार कट्टी नभएका अवस्थालाई सुधार गर्न रोजगारदाताले डिसेम्बर २०२६ को अन्त्यसम्म पछिल्ला withholding मा समायोजन गर्न सक्ने व्यवस्था छ।
त्यसैले सम्बन्धित कर्मचारीले आफ्नो payslip, लागू हुने withholding तालिका र रोजगारदाताबाट प्राप्त स्पष्टीकरण जाँच्न सक्छन्। आवश्यक परेमा आधिकारिक कर निकायसँग थप जानकारी लिन सकिन्छ।
नोभेम्बरको payslip सुरक्षित राख्नुहोस्। सामान्य withholding र वास्तविक कट्टी तुलना गर्दा आफ्नो लागू हुने तालिका, मासिक आम्दानी तथा कुनै अपवाद लागू हुन्छ कि हुँदैन भन्ने कुरा पनि जाँच्नुहोस्।
🤔 नेपाली समुदायलाई किन सरोकार?
पोर्चुगलमा काम गर्ने नेपालीका लागि तलबबाट कति IRS कट्टी हुन्छ भन्ने विषय मासिक बजेट, घरभाडा, दैनिक खर्च र परिवारलाई रकम पठाउने योजनासँग सम्बन्धित हुन सक्छ। योग्य व्यक्तिको नोभेम्बरको तलबमा IRS withholding कम भएमा तत्काल हातमा आउने रकम बढ्न सक्छ।
तर यो फाइदा सबै नेपालीलाई स्वतः लागू हुन्छ भन्ने होइन। व्यक्तिको कानुनी कर बासस्थान, आम्दानीको प्रकार, मासिक आम्दानी र लागू हुने withholding तालिकाले फरक पार्न सक्छ।
उदाहरणका लागि, मुख्यभूमि पोर्चुगलमा योग्य रोजगारी आम्दानी प्राप्त गर्ने बासिन्दा र स्वरोजगारमार्फत recibos verdes जारी गर्ने व्यक्ति एउटै withholding व्यवस्था अन्तर्गत नपर्न सक्छन्। त्यस्तै, Açores वा madeira मा बस्ने व्यक्तिले आफ्नो क्षेत्रको छुट्टै व्यवस्था जाँच्नुपर्छ।
त्यसैले नोभेम्बरको तलब बढी आउने अपेक्षा गर्नु अघि आफ्नो payslip, रोजगारदाताको जानकारी र लागू हुने आधिकारिक निर्णय जाँच्नु उपयोगी हुन्छ।
नोभेम्बरको payslip मा IRS कट्टी सामान्यभन्दा कम छ कि छैन हेर्नुहोस्। तर सामाजिक सुरक्षा योगदान, अन्य कट्टी र कुल तलबमा स्वतः ५० प्रतिशत परिवर्तन हुन्छ भन्ने नठान्नुहोस्।
⚠️ सामाजिक सुरक्षा योगदानमा पनि ५० प्रतिशत छुट हो?
होइन। यहाँ उल्लेख गरिएको विशेष समायोजन IRS आयकरको स्रोतमा हुने कट्टीसँग सम्बन्धित छ। यसलाई कर्मचारीको सामाजिक सुरक्षा योगदान (Segurança Social) मा पनि ५० प्रतिशत छुट लागू भएको रूपमा बुझ्नु हुँदैन।
IRS withholding र सामाजिक सुरक्षा योगदान फरक कट्टी हुन्। नोभेम्बरमा IRS कट्टी घटेको कारणले सामाजिक सुरक्षा योगदान पनि स्वतः घट्नुपर्ने निष्कर्ष निकाल्न मिल्दैन।
त्यसैले payslip हेर्दा IRS र Segurança Social का रकम छुट्टाछुट्टै जाँच्नु उपयुक्त हुन्छ।
📌 छोटकरीमा बुझ्नुहोस्
✓ मुख्यभूमि पोर्चुगलका योग्य बासिन्दाको नोभेम्बर २०२६ को तलब तथा पेन्सनमा सामान्य IRS withholding रकमको ५० प्रतिशत मात्र कट्टी गरिने व्यवस्था स्वीकृत भएको छ।
✓ उच्च आम्दानीसम्बन्धी अपवाद छ; स्वरोजगार आम्दानी र सबै करदातालाई यो व्यवस्था स्वतः लागू हुँदैन।
✓ Açores का लागि छुट्टै निर्णय छ; Madeira मा लागू हुने नियम अलग्गै जाँच्नुपर्छ।
✓ डिसेम्बरदेखि सामान्य withholding तालिका पुनः लागू हुन्छ। नोभेम्बरमा कम कट्टी हुनु वार्षिक कर आधा हुनु वा सामाजिक सुरक्षा योगदान घट्नु होइन।
📚 स्रोत / थप पढ्नुहोस्
तलका स्रोतहरू पोर्चुगलमा नोभेम्बर २०२६ को IRS withholding समायोजन, त्यसको कानुनी आधार र क्षेत्रअनुसार लागू हुने नियम जाँच्न उपयोगी छन्। पहिलो दुई स्रोत आधिकारिक कानुनी निर्णय हुन्।
१. Diário da República — Despacho n.º 12523-A/2026
मुख्यभूमि पोर्चुगलमा नोभेम्बर २०२६ का लागि IRS withholding समायोजनसम्बन्धी मूल आधिकारिक निर्णय। यसमा ५० प्रतिशत कट्टी, उच्च आम्दानीसम्बन्धी अपवाद, लागू हुने अवधि र छुटेको समायोजन सच्याउन सकिने व्यवस्थाबारे उल्लेख छ।
मूल आधिकारिक निर्णय पढ्नुहोस् ↗२. Diário da República — Despacho n.º 12610-A/2026
Açores का बासिन्दाको नोभेम्बर २०२६ को IRS withholding समायोजनसम्बन्धी छुट्टै आधिकारिक निर्णय।
अजोरेससम्बन्धी निर्णय पढ्नुहोस् ↗३. Autoridade Tributária e Aduaneira — Portal das Finanças
पोर्चुगलको आधिकारिक कर प्रशासनको पोर्टल। IRS withholding तालिका, करसम्बन्धी निर्देशन र पछिल्ला आधिकारिक सूचनाहरू जाँच्न प्रयोग गर्न सकिन्छ।
आधिकारिक कर सूचनाहरू हेर्नुहोस् ↗४. Diário da República — Despacho n.º 233-A/2026
मुख्यभूमि पोर्चुगलमा २०२६ का लागि लागू हुने सामान्य IRS withholding तालिकासम्बन्धी मूल निर्णय। नोभेम्बरको विशेष समायोजनसँग तुलना गर्न यो स्रोत उपयोगी छ।
आधिकारिक कानुनी प्रकाशनमा निर्णय खोज्नुहोस् ↗नोट: माथिको लिंक Diário da República को आधिकारिक पोर्टल हो। विशिष्ट निर्णय खोज्दा “Despacho n.º 233-A/2026” प्रयोग गर्नुहोस्।
📝 ⚠️ सूचना सम्बन्धी नोट
यो सामग्री सार्वजनिक तथा आधिकारिक स्रोतहरूमा उपलब्ध जानकारीको सरल नेपाली व्याख्या हो। यो व्यक्तिगत कानुनी, प्रशासनिक वा पेशेवर सल्लाह होइन।
जानकारी तयार गर्दा यथासम्भव आधिकारिक तथा विश्वसनीय स्रोतहरू जाँच गरिएको भए पनि कुनै त्रुटि, अपूर्णता वा व्याख्यामा कमी हुन सक्ने सम्भावना रहन्छ।
Europe Sarokar कुनै सरकारी वा आधिकारिक निकायसँग आबद्ध छैन र व्यक्तिगत सल्लाह वा शुल्क लिएर सेवा प्रदान गर्दैन। नियम तथा प्रक्रियाहरू परिवर्तन हुन सक्ने भएकाले कुनै निर्णय लिनु वा आवेदन दिनुअघि सम्बन्धित सरकारी निकायको पछिल्लो सूचना अनिवार्य रूपमा जाँच गर्नुहोस्।
यस जानकारीका आधारमा गरिने कुनै पनि निर्णय वा त्यसबाट उत्पन्न हुने परिणामको जिम्मेवारी सम्बन्धित पाठक/प्रयोगकर्ताकै हुनेछ।
तेस्रो पक्षका स्रोत, कानुनी/आधिकारिक दस्तावेज तथा अन्य सामग्री सम्बन्धित स्रोत वा अधिकारवालाकै हुन्। Europe Sarokar को मौलिक सामग्री, नेपाली व्याख्या, प्रस्तुति तथा संरचना भने Europe Sarokar को हो।

Comments
Post a Comment